Angina u niemowlaka: objawy, leczenie i co warto wiedzieć

Angina u niemowlaka to stosunkowo rzadkie, ale wymagające szczególnej uwagi schorzenie. Choroba ta, zwana również ostrym zapaleniem gardła i migdałków podniebiennych, może mieć różne oblicza i wymaga szybkiej reakcji rodziców. Wczesne rozpoznanie objawów oraz właściwe postępowanie terapeutyczne mają istotne znaczenie dla zdrowia najmłodszych pacjentów.

Angina u niemowlaka występuje rzadko, a u dzieci poniżej 1. roku życia zdecydowaną większość infekcji gardła wywołują wirusy. Bakteryjna angina paciorkowcowa w tej grupie wiekowej jest wyjątkiem, a nie normą, dlatego przy każdym podejrzeniu zakażenia – szczególnie z wysoką gorączką, odmową picia i apatią – konieczna jest szybka konsultacja z pediatrą i ścisła kontrola lekarska.

Co wywołuje anginę u niemowlaka?

Angina u niemowląt może mieć zarówno charakter wirusowy, jak i bakteryjny. Za typową anginę ropną u starszych dzieci odpowiadają przede wszystkim paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes). U dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym odpowiadają one za wysoki odsetek bakteryjnych zapaleń gardła, ale u niemowląt sytuacja wygląda inaczej.

U dzieci poniżej 1.–2. roku życia angina paciorkowcowa występuje bardzo rzadko. Wynika to z budowy błony śluzowej gardła – komórki nabłonka małych dzieci nie mają jeszcze w pełni rozwiniętych receptorów glikoproteinowych, do których łatwo przyczepia się Streptococcus pyogenes. Bakteria ma więc znacznie utrudnione „zakotwiczenie się” w gardle niemowlęcia, co sprawia, że zakażenia paciorkowcowe są w tym wieku zdecydowanie mniej częste niż u starszych dzieci.

Drobnoustroje odpowiedzialne za zapalenie gardła przenoszą się głównie drogą kropelkową – przez kaszel, kichanie czy bezpośredni kontakt z wydzieliną nosowo-gardłową osoby chorej. Niemowlęta mogą zarazić się anginą na kilka sposobów. Po pierwsze, przez bliski kontakt z chorym dzieckiem lub dorosłym, co zdarza się zwłaszcza w domach, gdzie jest starsze rodzeństwo. Po drugie, zakażenie może przenieść zdrowy nosiciel bakterii, który sam nie wykazuje żadnych objawów chorobowych. Po trzecie, samo niemowlę może być bezobjawowym nosicielem paciorkowców, które aktywują się w momencie osłabienia odporności organizmu.

Angina u niemowlaka karmionego piersią występuje znacznie rzadziej, ponieważ mleko matki dostarcza przeciwciała i liczne czynniki ochronne zmniejszające ryzyko infekcji.

W praktyce większość zapaleń gardła u niemowląt ma podłoże wirusowe. U dzieci w tym wieku często odpowiadają za nie rynowirusy, koronawirusy, adenowirusy, wirusy Coxsackie czy wirus Epsteina-Barr. Szacuje się, że u dzieci ogółem infekcje wirusowe stanowią około 70–85% wszystkich przypadków zapalenia gardła, a u niemowląt odsetek ten jest jeszcze wyższy niż w grupie przedszkolnej i szkolnej.

Czynniki sprzyjające zachorowaniu

Przebywanie w dużych skupiskach dzieci znacząco zwiększa ryzyko zakażenia. Wspólne zabawki, brak odpowiedniej higieny oraz intensywny kontakt między maluchami tworzą warunki sprzyjające przenoszeniu patogenów. Szczyt zachorowań przypada na okres jesienno-zimowy oraz wczesną wiosnę, kiedy układ odpornościowy dzieci jest naturalnie bardziej obciążony, a kontakt z infekcjami dróg oddechowych jest częstszy.

Objawy anginy u niemowlaka

Rozpoznanie anginy u najmłodszych dzieci bywa wyzwaniem, ponieważ niemowlęta nie potrafią wskazać źródła bólu ani opisać swoich dolegliwości. Rodzice muszą więc obserwować przede wszystkim zachowanie malucha.

Bakteryjna angina u niemowlaka, jeśli już wystąpi, rozwija się zwykle bardzo gwałtownie. Dziecko, które wieczorem wydaje się zdrowe, rano może mieć wyraźnie nasilone objawy chorobowe. Charakterystycznym objawem jest wysoka gorączka, często przekraczająca 39°C, a nawet sięgająca 40°C.

Niemowlę z anginą staje się wyraźnie płaczliwe, rozdrażnione i apatyczne. Odmawia jedzenia i picia, co wynika z silnego bólu gardła utrudniającego przełykanie. Można zauważyć nadmierne ślinienie się dziecka oraz problemy ze snem. Maluch może łapać się za gardło lub uszy, sygnalizując w ten sposób dyskomfort.

Jak wygląda gardło niemowlaka przy anginie?

Przy dokładnym obejrzeniu jamy ustnej można dostrzec charakterystyczne zmiany. Migdałki podniebienne są mocno zaczerwienione, rozpulchnione i wyraźnie powiększone. Na ich powierzchni oraz na błonie śluzowej gardła może pojawić się białawy lub żółtawy nalot ropny. Łuki podniebienno-gardłowe są intensywnie przekrwione.

Węzły chłonne w okolicy szyi i pod żuchwą stają się powiększone i bolesne w dotyku. Czasami obrzęk jest na tyle znaczny, że widoczny gołym okiem. Dziecko może mieć trudności z otwieraniem buzi i wykonywaniem ruchów szyją.

Objawy towarzyszące

U niektórych niemowląt angina manifestuje się dodatkowymi objawami. Mogą wystąpić:

• wymioty i nudności,
• bóle brzucha,
• wodnisty katar,
• śluzowe, rzadkie stolce przypominające biegunkę,
• dreszcze gorączkowe,
• problemy z oddychaniem.

Angina wirusowa a bakteryjna – różnice

Odróżnienie anginy wirusowej od bakteryjnej ma istotne znaczenie dla wyboru leczenia. Angina wirusowa rozwija się stopniowo i przebiega zazwyczaj łagodniej niż forma bakteryjna. W przypadku infekcji wirusowej temperatura ciała pozostaje w normie lub jest tylko nieznacznie podwyższona. Ból gardła jest umiarkowany, a dziecko odczuwa raczej dyskomfort niż silną dolegliwość.

Dla zakażeń wirusowych charakterystyczne jest występowanie objawów typowych dla przeziębienia: kaszlu, kataru, chrypki czy zapalenia spojówek. Przy anginie paciorkowcowej objawy zwykle narastają gwałtownie – gorączka jest wysoka, ból gardła bardzo silny, a na migdałkach pojawia się ropny nalot. Zwykle nie ma typowego kataru ani kaszlu.

W praktyce pediatrycznej lekarz ocenia cały obraz kliniczny, wiek dziecka i dynamikę objawów, aby odróżnić infekcję wirusową od bakteryjnej i zdecydować, czy potrzebne są badania dodatkowe, np. szybki test na paciorkowca.

Istotnym elementem diagnostyki różnicowej jest także odróżnienie anginy paciorkowcowej od szkarlatyny (płonicy). Obie choroby wywołuje Streptococcus pyogenes, ale w szkarlatynie szczep wytwarza toksynę erytrogenną. Pojawia się wtedy charakterystyczna drobnoplamista wysypka o fakturze „papieru ściernego”, najpierw na tułowiu, potem na kończynach. Typowy jest także tzw. trójkąt Fiłatowa – okolica wokół ust pozostaje blada przy zaczerwienionej twarzy – oraz malinowy język, czyli intensywnie zaczerwieniony język z uwypuklonymi brodawkami. Takie objawy zawsze wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.

Jak lekarz rozpoznaje anginę u niemowlaka?

Podstawą rozpoznania anginy jest dokładne badanie kliniczne przeprowadzone przez pediatrę. Lekarz zbiera szczegółowy wywiad, ocenia stan ogólny dziecka oraz bada jamę ustną i węzły chłonne. Sprawdza też, czy występują objawy typowe dla infekcji wirusowej (np. katar, kaszel), czy raczej obraz sugeruje zakażenie bakteryjne.

W przypadku podejrzenia anginy paciorkowcowej wykorzystuje się szybki test antygenowy (Strep A test). Badanie polega na pobraniu wymazu z migdałków i tylnej ściany gardła jałową wymazówką. Wynik dostępny jest zwykle po kilku minutach i pozwala szybko potwierdzić lub wykluczyć obecność paciorkowców grupy A.

Przy nawracających lub nietypowych zakażeniach, albo w razie wątpliwości diagnostycznych, lekarz może zlecić pełne badanie mikrobiologiczne wymazu z gardła. Posiew umożliwia identyfikację konkretnej bakterii i wykonanie antybiogramu, który określa wrażliwość drobnoustroju na poszczególne antybiotyki. Na wynik takiego badania czeka się jednak zwykle 2–5 dni.

Warto podkreślić, że skale oceny ryzyka zakażenia paciorkowcowego, takie jak skala Centora czy jej modyfikacja McIsaaca, są opracowane dla starszych dzieci i dorosłych. Nie są one walidowane ani zalecane do stosowania u niemowląt, dlatego w tej grupie wiekowej lekarz opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym i wynikach testów mikrobiologicznych.

Mononukleoza zakaźna

Szczególną uwagę zwraca się na mononukleozę zakaźną, która u starszych dzieci może przypominać anginę bakteryjną. Choroba wywoływana przez wirus Epsteina-Barr daje podobne objawy: wysoką gorączkę, ból gardła, obrzęk węzłów chłonnych i nalot na migdałkach. Dodatkowo często dochodzi do powiększenia wątroby i śledziony, pojawiają się zmiany w morfologii krwi oraz charakterystyczna wysypka.

W przebiegu mononukleozy zastosowanie niektórych antybiotyków, zwłaszcza z grupy aminopenicylin, może wywołać rozległą wysypkę, co jest ważną wskazówką diagnostyczną. Mononukleoza wymaga innego podejścia terapeutycznego – leczenie ma charakter objawowy, a rutynowe stosowanie antybiotyków jest niewskazane.

Leczenie anginy bakteryjnej u niemowląt

Angina bakteryjna u niemowlaka zawsze wymaga decyzji lekarza o antybiotykoterapii i ścisłego nadzoru medycznego. W przypadku potwierdzonego zakażenia paciorkowcowego lekiem pierwszego wyboru pozostaje fenoksymetylopenicylina (penicylina V), podawana doustnie w formie zawiesiny przez 10 dni. Taki czas trwania terapii pozwala na pełne usunięcie bakterii i zmniejsza ryzyko powikłań.

W praktyce u małych dzieci bardzo często stosuje się również amoksycylinę. Ma ona korzystny profil dawkowania – w wielu schematach można ją podawać 1–2 razy na dobę – oraz smak zawiesiny zwykle lepiej akceptowany przez niemowlęta. Dawkę i czas terapii zawsze ustala pediatra, biorąc pod uwagę masę ciała i stan ogólny dziecka.

U dzieci z łagodną nadwrażliwością na penicylinę alternatywą może być cefadroksyl z grupy cefalosporyn pierwszej generacji. W przypadku ciężkiej alergii na penicyliny stosuje się makrolidy, takie jak klarytromycyna lub azytromycyna, choć rosnąca oporność drobnoustrojów sprawia, że zarezerwowane są one głównie dla sytuacji, gdy innych opcji zastosować się nie da.

W wyjątkowych przypadkach, gdy istnieje ryzyko nieprzestrzegania lub niemożności stosowania antybiotyku doustnie, lekarz może rozważyć jednorazowe domięśniowe podanie benzylopenicyliny benzatynowej. Zapewnia ona utrzymanie stężenia terapeutycznego leku przez kilka tygodni.

Przedwczesne przerwanie antybiotykoterapii może sprzyjać nawrotom choroby oraz zwiększa ryzyko powikłań odległych, takich jak gorączka reumatyczna czy popaciorkowcowe zapalenie nerek.

Leczenie objawowe

Równolegle z antybiotykiem stosuje się leki łagodzące objawy choroby. Niemowlętom podaje się leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe – najczęściej paracetamol lub ibuprofen w postaci czopków albo zawiesiny, zawsze w dawkach dostosowanych do wieku i masy ciała dziecka. Ibuprofen działa przeciwgorączkowo, przeciwbólowo oraz przeciwzapalnie, co może przyspieszyć poprawę samopoczucia. Paracetamol jest szeroko uznawany za bezpieczny u najmłodszych, ale nie ma działania przeciwzapalnego.

Nigdy nie podawaj niemowlęciu kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) w celu obniżenia gorączki. Może to doprowadzić do wystąpienia rzadkiego, ale śmiertelnie niebezpiecznego zespołu Reye’a.

Miejscowo można stosować preparaty odkażające jamę ustną i gardło w formie aerozolu, jeśli ich stosowanie jest dopuszczone w danym wieku. U niemowląt, które potrafią ssać, pomocne bywają preparaty w postaci kropli lub żeli aplikowanych bezpośrednio na błonę śluzową, o ile pediatra uzna je za bezpieczne.

Probiotyki w trakcie antybiotykoterapii

Antybiotyki, niszcząc bakterie chorobotwórcze, wpływają także na naturalną mikroflorę jelitową dziecka. Dlatego zaleca się włączenie probiotyków od pierwszego dnia antybiotykoterapii i kontynuowanie ich podawania jeszcze przez kilka tygodni po zakończeniu leczenia. Probiotyki pomagają odbudować korzystne bakterie jelitowe, zmniejszają częstość biegunek poantybiotykowych i wspierają ogólną odporność. Przy wyborze preparatu dla niemowlęcia najlepiej skonsultować się z pediatrą lub farmaceutą.

Leczenie anginy wirusowej

W przypadku anginy o podłożu wirusowym antybiotyki nie mają zastosowania. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu organizmu w walce z infekcją. Niemowlę otrzymuje leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe w razie potrzeby. Istotne jest też zapewnienie mu spokoju i odpoczynku.

Bardzo ważne jest odpowiednie nawodnienie – dziecko karmione piersią powinno jak najczęściej otrzymywać pierś, a niemowlę karmione mlekiem modyfikowanym wymaga częstszych, mniejszych porcji mleka z butelki. Przy nasilonym bólu gardła skuteczne jest podawanie mniejszych objętości częściej, aby nie przeciążać bolesnego gardła.

Pomocne mogą być:

• preparaty nawilżające błonę śluzową gardła w formie sprayu, jeśli są zarejestrowane dla danego wieku,
• letnie napary z rumianku po wcześniejszej konsultacji z lekarzem,
• utrzymanie w pomieszczeniu temperatury około 20°C i wilgotności w granicach 50–60%,
• unikanie dymu tytoniowego i intensywnych zapachów, które mogą dodatkowo podrażniać drogi oddechowe.

Objawy anginy wirusowej zwykle ustępują samoistnie w ciągu 7–10 dni. Gdy gorączka trwa długo, pojawiają się nowe dolegliwości lub stan dziecka budzi niepokój, konieczna jest ponowna konsultacja lekarska.

Dieta i nawodnienie podczas choroby

Prawidłowe nawodnienie organizmu odgrywa istotną rolę w procesie zdrowienia. Niemowlę z anginą często odmawia jedzenia i picia z powodu bólu gardła, co zwiększa ryzyko odwodnienia. Dziecko karmione piersią powinno być przystawiane tak często, jak tego potrzebuje, nawet jeśli ssie krócej i mniej efektywnie niż zwykle. Mleko matki dostarcza płynów, energii i przeciwciał. Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym trzeba częściej dokarmiać z butelki, dbając o odpowiednią objętość płynów w ciągu doby.

Pokarmy dla starszych niemowląt

Jeśli niemowlę jest w trakcie rozszerzania diety i spożywa już pokarmy stałe, na czas choroby dobrze sprawdza się dieta płynna lub półpłynna. Najlepiej tolerowane są zwykle:

• letnie kaszki mleczne lub bezmleczne,
• zupy krem i przecierane zupki warzywne,
• koktajle mleczne,
• jogurty naturalne,
• kisiele owocowe,
• budynie,
• purée warzywne i owocowe.

Należy unikać potraw kwaśnych, pikantnych, bardzo słonych oraz twardych produktów, które mogą dodatkowo podrażniać zaognioną błonę śluzową gardła. Temperatura posiłków powinna być zbliżona do pokojowej lub letnia – zbyt gorące lub lodowate dania nasilają ból.

Powikłania anginy u niemowląt

Nieleczona lub niewłaściwie leczona angina bakteryjna może prowadzić do powikłań. Ryzyko jest szczególnie istotne u małych dzieci, których organizm gorzej radzi sobie z ciężkimi zakażeniami. Do wczesnych powikłań miejscowych należą ropne zapalenia tkanek sąsiadujących z gardłem.

Ropień okołomigdałkowy objawia się nawrotem lub nasileniem bólu gardła, najczęściej po jednej stronie, asymetrią łuków podniebiennych, trudnością w szerokim otwieraniu ust oraz charakterystyczną, „kluskowatą” mową. Inne powikłania ropne to:

• ropne zapalenie węzłów chłonnych szyjnych,
• ropne zapalenie ucha środkowego,
• zapalenie zatok przynosowych,
• zapalenie wyrostka sutkowatego.

Powikłania odległe

Szczególnie groźne są powikłania ogólnoustrojowe, które mogą pojawić się kilka tygodni po przebyciu anginy. Gorączka reumatyczna to choroba o podłożu autoimmunologicznym, w której układ odpornościowy atakuje własne tkanki. Może prowadzić do uszkodzenia serca, stawów i układu nerwowego. Objawia się gorączką, bólami i obrzękami stawów, wysypką oraz zaburzeniami pracy serca.

Popaciorkowcowe kłębuszkowe zapalenie nerek zwykle pojawia się 1–3 tygodnie po infekcji gardła. Typowe objawy to krwiomocz (ciemne, „herbaciane” zabarwienie moczu), obrzęki, nadciśnienie tętnicze i zmniejszona ilość oddawanego moczu. Nieprawidłowo leczone może prowadzić do przewlekłej niewydolności nerek.

Rzadziej występują inne powikłania, takie jak:

• popaciorkowcowe reaktywne zapalenie stawów,
• zapalenie mięśnia sercowego,
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
• posocznica (sepsa).

Po zakończeniu leczenia anginy bakteryjnej często zaleca się wykonanie badania ogólnego moczu oraz morfologii krwi, aby wychwycić ewentualne powikłania na wczesnym etapie. Kontrolna wizyta u pediatry jest zwykle planowana po 2–3 tygodniach.

Nawracająca angina u niemowląt

U najmłodszych dzieci nawracająca angina zdarza się rzadziej niż u dzieci w wieku przedszkolnym, ale jeśli już występuje, wymaga dokładnej diagnostyki. O nawracającej anginie mówi się, gdy dziecko ma siedem lub więcej epizodów w ciągu roku, pięć lub więcej rocznie przez dwa kolejne lata albo co najmniej trzy epizody rocznie przez trzy kolejne lata.

Najczęstszą przyczyną częstych nawrotów jest niepełne wyleczenie poprzednich infekcji – zbyt krótka kuracja antybiotykowa, zbyt wczesne odstawienie leku albo zastosowanie antybiotyku, na który dany szczep bakterii jest niewrażliwy. Bakterie pozostają wtedy w kryptach migdałków i przy kolejnym spadku odporności ponownie wywołują zakażenie.

Nosicielstwo paciorkowców

Niektóre dzieci są przewlekłymi nosicielami paciorkowców grupy A. Bakterie bytują w ich gardle bez wywoływania objawów, a uaktywniają się, gdy organizm jest osłabiony. Takie dziecko może zarażać innych, chociaż samo wygląda na zdrowe.

Osłabiona odporność sprzyja nawrotom infekcji. Dzieci z wrodzonymi lub nabytymi niedoborami odporności, często chorujące na zakażenia wirusowe, z alergiami czy przewlekłym narażeniem na stres są bardziej podatne na anginy bakteryjne.

Czynniki anatomiczne

Przerost migdałka gardłowego (tzw. trzeciego migdałka) występuje u około 30% dzieci w wieku 1–3 lat. Powiększone migdałki są miejscem gromadzenia się bakterii i mogą zaburzać prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego w obrębie dróg oddechowych, co sprzyja częstym infekcjom.

Inne wady anatomiczne – takie jak refluks żołądkowo-przełykowy czy zaburzenia budowy gardła – również mogą zwiększać częstość epizodów zapalenia gardła i migdałków. W przypadku niemowląt decyzje o ewentualnych zabiegach zawsze podejmuje się bardzo ostrożnie i zwykle odracza do wieku przedszkolnego, jeśli stan dziecka na to pozwala.

Jak zapobiegać anginie u niemowląt?

Profilaktyka anginy opiera się na higienie i wspieraniu odporności dziecka. Ryzyka zachorowania nie da się wyeliminować całkowicie, ale można je wyraźnie zmniejszyć. Podstawą jest częste i dokładne mycie rąk przez opiekunów i starsze rodzeństwo. Ręce należy myć przed kontaktem z niemowlęciem, po powrocie do domu, po zmianie pieluszki oraz przed przygotowaniem i podaniem posiłku.

Higiena przedmiotów

Regularne mycie i sterylizowanie smoczków, gryzaków, butelek i zabawek, które niemowlę wkłada do buzi, ogranicza przenoszenie się bakterii i wirusów. Nie należy korzystać wspólnie z niemowlęciem z tych samych sztućców, kubków ani szczoteczek do zębów. Po każdym epizodzie anginy zaleca się wymianę szczoteczki do zębów (u dziecka, które już ją stosuje) oraz dokładne pranie i prasowanie pościeli i ręczników.

Unikanie kontaktu z chorymi

Jeśli ktoś w rodzinie choruje na anginę lub inne zakażenie dróg oddechowych, należy maksymalnie ograniczyć jego kontakt z niemowlęciem. Osoba chora powinna nosić maseczkę, często myć ręce i unikać całowania dziecka. Nie wolno przyprowadzać chorego dziecka do żłobka ani na spotkania rodzinne.

Dziecko z anginą bakteryjną przestaje być zakaźne dopiero po około 24 godzinach skutecznej antybiotykoterapii. Wcześniej może łatwo przenieść zakażenie na inne osoby.

Wzmacnianie odporności

Karmienie piersią jest jednym z najlepszych sposobów na wsparcie układu odpornościowego niemowlęcia. Mleko matki zawiera przeciwciała, komórki odpornościowe i wiele substancji bioaktywnych, które ograniczają ryzyko infekcji.

Inne działania sprzyjające budowaniu odporności to:

• zapewnienie odpowiedniej ilości snu – niemowlęta potrzebują zwykle 14–17 godzin snu na dobę,
• regularne spacery na świeżym powietrzu, z dostosowaniem ubioru do pogody,
• utrzymywanie prawidłowej wilgotności i temperatury w mieszkaniu,
• unikanie ekspozycji na dym tytoniowy i silne zanieczyszczenia powietrza,
• suplementacja witaminy D3 zgodnie z zaleceniami pediatry.

Co robić, gdy podejrzewamy anginę?

Objawy anginy u niemowlęcia często nakładają się na inne infekcje dróg oddechowych. Każdy epizod wysokiej gorączki z odmową picia i wyraźnym pogorszeniem samopoczucia u dziecka poniżej 1. roku życia wymaga kontaktu z lekarzem. Szczególnie niepokojące są:

• wysoka gorączka powyżej 39°C,
• odmowa jedzenia i picia utrzymująca się dłużej niż kilka godzin,
• nadmierna senność, apatia lub trudność w wybudzaniu,
• problemy z oddychaniem, przyspieszony oddech lub zaciąganie przestrzeni międzyżebrowych,
• silne ślinienie się z trudnością w połykaniu,
• wysypka na skórze,
• jednostronny obrzęk szyi,
• trudności w szerokim otwieraniu buzi.

Kiedy konieczna jest hospitalizacja?

Większość przypadków anginy u niemowląt można leczyć w domu pod ścisłą kontrolą pediatry. Istnieją jednak sytuacje, w których konieczne jest skierowanie dziecka do szpitala. Do wskazań należą:

• bardzo wysoka gorączka, która nie reaguje na leki przeciwgorączkowe,
• objawy odwodnienia (suchy język i śluzówki, brak łez, rzadkie oddawanie moczu) spowodowane odmową picia,
• trudności w oddychaniu lub cechy niewydolności oddechowej,
• podejrzenie ropnia okołomigdałkowego lub innych powikłań ropnych,
• objawy sepsy (senność, marmurkowata skóra, szybkie tętno, zaburzenia świadomości),
• niemożność przyjmowania leków doustnie,
• bardzo zły stan ogólny dziecka.

W warunkach szpitalnych niemowlę otrzymuje płyny dożylnie, odpowiednie leki oraz jest stale monitorowane. W razie potrzeby można szybko wykonać dodatkowe badania i wdrożyć leczenie zabiegowe.

Znaczenie wizyt kontrolnych

Po zakończeniu leczenia anginy istotna jest wizyta kontrolna u pediatry. Lekarz ocenia, czy infekcja ustąpiła, czy nie pojawiły się powikłania oraz czy dziecko wróciło do pełnej aktywności. Podczas takiej wizyty bada gardło, węzły chłonne, osłuchuje płuca i serce, sprawdza temperaturę ciała.

Często zlecana jest także kontrolna morfologia krwi i badanie ogólne moczu, a w razie nieprawidłowości – dodatkowe badania, takie jak OB, CRP, USG jamy brzusznej czy EKG. Dzięki temu ewentualne powikłania można wykryć we wczesnym etapie, gdy leczenie jest zwykle mniej obciążające dla dziecka.